Opodatkowanie fundacji rodzinnej po zmianach – aktualny przewodnik dla przedsiębiorców

W tekście wyjaśniamy, jak wygląda obecny stan opodatkowania fundacji rodzinnych po zapowiadanych zmianach w CIT oraz po prezydenckim wecie. Dowiesz się, jakie rozwiązania miał wprowadzić projekt nowelizacji, dlaczego rząd planował zaostrzenie przepisów, jakie ryzyka legislacyjne dotyczą fundacji rodzinnych oraz co oznacza to dla przedsiębiorców planujących sukcesję majątku. Artykuł zawiera też ekspercką ocenę wpływu zmian na stabilność prawa podatkowego i praktyczne wskazówki dotyczące dalszego planowania

Кілька слів про статтю - Слухайте

Fundacja rodzinna wciąż pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi sukcesji majątku w polskich firmach rodzinnych. Jednocześnie – z powodu intensywnych prac legislacyjnych – jej otoczenie podatkowe zaczęło dynamicznie się zmieniać. Ostatnie miesiące przyniosły projekt nowelizacji ustawy o CIT obejmującej fundacje rodzinne, a następnie prezydenckie weto wobec tych regulacji.

Warto więc uporządkować stan prawny, zrozumieć kierunek zmian i ocenić ich konsekwencje dla przedsiębiorców planujących sukcesję oraz ochronę majątku.

ЗМІСТ:

Projekt zmian w CIT – jakie były założenia?

Projekt ustawy (nr UD293) został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów i wzbudził szeroką dyskusję zarówno wśród doradców, jak i przedsiębiorców. Celem zmian – według Ministerstwa Finansów – było ograniczenie nadużyć i przywrócenie fundacji rodzinnej do jej pierwotnej funkcji, czyli ochrony majątku rodzinnego, a nie narzędzia do optymalizacji podatkowej.

Najważniejsze propozycje obejmowały:

• 36-miesięczny obowiązek utrzymania aktywów (lock-up)

Sprzedaż składników majątku wniesionych do fundacji miała być zwolniona z podatku tylko wtedy, gdy pozostaną w niej co najmniej trzy lata. Regulacja miała przeciwdziałać szybkiemu transferowaniu aktywów wyłącznie w celu ich korzystnej sprzedaży.

• Brak zwolnienia dla najmu krótkoterminowego i usług hotelowych

Fundacja rodzinna nie mogłaby korzystać z preferencji podatkowych w przypadku prowadzenia „ukrytego biznesu hotelowego”.

• Opodatkowanie przychodów spółek transparentnych podatkowo

W założeniu: uszczelnienie struktur, które pozwalały na obejście zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez fundację.

• Objęcie fundacji reżimem CFC (Controlled Foreign Corporation)

Chodziło o zapobieganie przenoszeniu majątku i dochodów do jurysdykcji o niższych podatkach.

• Wprowadzenie exit tax

Przy przeniesieniu aktywów fundacji za granicę podlegałyby one opodatkowaniu, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych podmiotów.

• Rozszerzenie katalogu tzw. ukrytych zysków

Celem było ograniczenie wypłat świadczeń dla beneficjentów w formach, które nie powinny korzystać z preferencyjnego opodatkowania.

Dlaczego rząd zaproponował te zmiany?

Ministerstwo Finansów wskazywało, że część fundacji rodzinnych zaczęła działać niezgodnie z założeniami ustawodawcy. Wskazywane nadużycia obejmowały m.in.:

• przenoszenie majątku jedynie po to, aby następnie sprzedać go bez podatku,
• wykorzystywanie spółek transparentnych podatkowo do obchodzenia ograniczeń działalności,
• stosowanie struktur optymalizacyjnych, które nie miały nic wspólnego z sukcesją rodzinną.

Z perspektywy budżetu państwa nowelizacja miała ograniczyć erozję podstawy opodatkowania i wyrównać zasady opodatkowania pomiędzy fundacjami a innymi podmiotami gospodarczymi.

Prezydenckie weto – dlaczego ustawa nie weszła w życie?

27 listopada 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o zmianie ustawy o CIT, argumentując, że:

• państwo nie powinno wycofywać się z zasad, które samo wcześniej ogłosiło,
• przy wprowadzaniu fundacji rodzinnej deklarowano stabilność prawa przez minimum trzy lata,
• proponowane zmiany dotyczyły także fundacji już istniejących, co podważało zaufanie obywateli.

На практиці це означає, що żadna z zapowiadanych regulacji nie obowiązuje, a fundacje rodzinne działają na dotychczasowych zasadach

Jakie znaczenie ma prezydenckie weto dla przedsiębiorców?

➤ Po pierwsze: stabilizacja… ale tylko chwilowa

Weto nie kończy tematu. Zapowiedzi resortu finansów sugerują, że regulacje uszczelniające mogą powrócić w zmodyfikowanej formie.

➤ Po drugie: fundacje rodzinne nadal są atrakcyjne podatkowo

Obecny system opodatkowania pozostaje korzystny dla firm prowadzących długoterminowe planowanie sukcesji.

➤ Po trzecie: rośnie znaczenie doradztwa

Zmieniające się otoczenie prawne powoduje, że przedsiębiorcy powinni regularnie analizować:

• strukturę majątku,
• sposób zarządzania fundacją,
• relacje z beneficjentami,
• potencjalne ryzyka legislacyjne.

Krytyczna ocena – co dalej z przewidywalnością prawa?

Fundacja rodzinna funkcjonuje w Polsce dopiero od 2023 r., a już zdążyła stać się obiektem intensywnych interwencji legislacyjnych. To rodzi kilka problemów:

• brak stabilności osłabia atrakcyjność instytucji,
• przedsiębiorcy tracą możliwość długofalowego planowania sukcesji,
• doradcy muszą na bieżąco aktualizować strategie i struktury,
• pojawia się niepewność, czy kolejne zmiany nie zostaną wprowadzone nagle.

A zaufanie jest jednym z kluczowych czynników przy podejmowaniu decyzji majątkowych o horyzoncie wielopokoleniowym.

Wnioski i rekomendacje

Mimo zawetowania ustawy przedsiębiorcy powinni patrzeć w przyszłość z ostrożnym realizmem. Możliwe jest, że:

• część rozwiązań wróci w ramach nowego projektu,
• wprowadzone zostaną łagodniejsze formy regulacji,
• pojawią się dodatkowe wymogi dotyczące działalności i transparentności fundacji.

Fundacja rodzinna pozostaje bardzo wartościowym narzędziem sukcesji, ale jej efektywne wykorzystanie wymaga dziś większej świadomości regulacyjnej i wsparcia specjalistów.

Підсумок

Opodatkowanie fundacji rodzinnych to obszar, który w 2025 r. przeszedł intensywną debatę legislacyjną. Proponowane zmiany miały uporządkować zasady korzystania z tej instytucji, ale ostatecznie zostały zawetowane. Dla przedsiębiorców oznacza to utrzymanie dotychczasowych, korzystnych reguł – ale także potrzebę czujności wobec przyszłych modyfikacji.

Fundacja rodzinna nadal świetnie spełnia swoją rolę narzędzia sukcesyjnego, jednak wymaga świadomego podejścia, profesjonalnego doradztwa i gotowości na zmieniające się otoczenie regulacyjne.